Sala de prensa

<*p>O coleccionista estadounidense que as *adquiri&*oacute; de boa fe, unha vez tivo coñecemento de que a súa orixe era un espolio *arqueol&*oacute;*gico, *decidi&*oacute; cedelas de maneira irrevogable e gratuíta ao Estado *espa&*ntilde;*ol. As esculturas foron depositadas ao Museo *Arqueol&*oacute;*gico Nacional, nun acto que contou coa presenza de responsables da *Polic&*iacute;a Nacional e a directora xeral de Belas Artes do Ministerio de Cultura. <*p>&*nbsp; <*p>A *investigaci&*oacute;*n se *inici&*oacute; por parte da Brigada de Patrimonio *Hist&*oacute;rico da *Polic&*iacute;a Nacional, tras ter coñecemento dunha *informaci&*oacute;*n relativa ao achado, entre os a&*ntilde;vos 2007 e 2008, de varias pezas romanas de bronce de gran relevancia que *hab&*iacute;*an permanecido enterradas en terras de labor, sen determinar con exactitude a súa *ubicaci&*oacute;*n dentro da *geograf&*iacute;a *espa&*ntilde;onda. Posteriormente estas pezas *habr&*iacute;*an saído *il&*iacute;*citamente do *pa&*iacute;s para ser restauradas e, unha vez *blanqueado a súa orixe, introducidas no mercado legal da arte europea, onde acabaron sendo poxadas en 2012 e adquiridas por un particular. <*p>&*nbsp; <*p>Trátase dunha parella de grupos *escult&*oacute;ricos de notable singularidade, tanto pola súa calidade *art&*iacute;*stica e dimensións como pola súa *iconograf&*iacute;a, ao representar dous nin&*ntilde;*as de pouca idade perseguindo senllas perdices, unha escena #pouco habitual na escultura romana conservada ata a actualidade. Que unha escultura de bronce romana chegue á nosa d&*iacute;*as é algo extraordinario, por tanto, que #o faga unha parella completa coas súas bases de metal incluídas, é absolutamente excepcional. A &*uacute;*ltima constancia documental sobre a existencia destas obras remóntase a 2015, cando aparecen expostas nun lugar destacado dun museo de *EEUU, un dos *m&*aacute;s importantes do mundo. <*h3 *class="*display-*4Serif">&*nbsp; <*h3 *class="*display-*4Serif">Procedemento xudicial aberto en Suíza <*p>&*nbsp; <*p>A finais de 2023 se *inici&*oacute; unha complexa *investigaci&*oacute;*n tras detectarse diversas publicacións na prensa suíza relacionadas cun procedemento xudicial aberto en Suíza, en cuxo transfondo figuraba a *adquisici&*oacute;*n das esculturas romanas investigadas. Os *art&*iacute;cus publicados falaban de que un cidadán *espa&*ntilde;*ol *hab&*iacute;a interposto unha denuncia contra varias persoas de diferentes nacionalidades por *malversaci&*oacute;*n, estafa, *receptaci&*oacute;*n, *apropiaci&*oacute;*n indebida e *falsificaci&*oacute;*n de documentos. Argumentaba que os denunciados se *hab&*iacute;*an levado uns dez a&*ntilde;vos antes, as referidas esculturas da súa propiedade para restauralas, se ben nin *le *hab&*iacute;*an sido devoltas nin *hab&*iacute;a recibido *compensaci&*oacute;*n *econ&*oacute;*mica algunha. <*p>&*nbsp; <*p>Nos *art&*iacute;cus referidos, a prensa se *hac&*iacute;a eco especialmente de dous dos denunciados polo *espa&*ntilde;*ol: un cidadán suízo de 51 a&*ntilde;vos e un cidadán italiano de 80, xa coñecido pola Brigada de Patrimonio *Hist&*oacute;rico polo seu *relaci&*oacute;*n con outros casos de *tr&*aacute;*fico de bens culturais. <*p>&*nbsp; <*p>*Seg&*uacute;*n a *informaci&*oacute;*n obtida destes *art&*iacute;cus, que foi sacada do seguimento que *realiz&*oacute; a prensa suíza do xuízo que *comenz&*oacute; en marzo de 2018, o *espa&*ntilde;*ol reclamaba ao cidadán suízo e italiano unha cantidade de diñeiro procedente da venda das pezas a *trav&*eacute;s dunha coñecida casa de poxas no a&*ntilde;ou 2012. O denunciante argumentaba que as pezas *pertenec&*iacute;*an á súa familia desde *hac&*iacute;a d&*eacute;*cadas, achegando para validar o seu *versi&*oacute;*n *fotograf&*iacute;*as dos bronces no seu domicilio en *Espa&*ntilde;a antes de que fosen restauradas, *as&*iacute; como documentos notariais nos que familiares e amigos do denunciante, afirmaban a propiedade das esculturas. <*p>&*nbsp; <*p>*Seg&*uacute;*n *manifest&*oacute;, ao ver as pezas os denunciados *le *habr&*iacute;*an proposto levar a cabo unha *restauraci&*oacute;*n e chegaron a un acordo verbal para que as esculturas fosen trasladadas a Reino Unido e posteriormente a Suíza, todo de maneira ilegal e cometendo un delito de contrabando, dado que a súa orixe era un espolio *arqueol&*oacute;*gico delituoso. Unha vez restauradas, os &*ldquo;socios&*rdquo; do *espa&*ntilde;*ol decatáronse de que estaban ante un conxunto &*uacute;*nico que *podr&*iacute;a estar valorado en varios millóns de euros e decidiron pechar un trato co denunciante para levar a cabo a venda e repartirse os beneficios da mesma. <*p>&*nbsp; <*p>Foi o cidadán suízo o encargado de darlle unha orixe *l&*iacute;cito ás esculturas presentando diversa *documentaci&*oacute;*n para tratar de acreditar a orixe suíza das mesmas. *Seg&*uacute;*n &*eacute;*l, as pezas *pertenec&*iacute;*an a un coleccionista que #lle as *regal&*oacute; ao seu avó, *versi&*oacute;*n que puido ser desacreditada no xuízo, ao presentar o *espa&*ntilde;*ol varias *fotograf&*iacute;*as das pezas no interior do seu domicilio antes de que fosen restauradas. <*p>&*nbsp; <*p>Finalmente, polas probas achegadas polo *espa&*ntilde;*ol e ante a imposibilidade de demostrar que as obras pertencesen á *colecci&*oacute;*n do suízo, sumada ao feito de que o cidadán italiano *hab&*iacute;a sido xa detido anteriormente por delitos relacionados co *tr&*aacute;*fico *il&*iacute;cito de bens culturais, *as&*iacute; como de espolio e contrabando, o xuíz *determin&*oacute; que non era *cre&*iacute;*ble ningunha das dúas versións achegadas polos implicados, sendo a *hip&*oacute;tese *m&*aacute;s vervos&*iacute;mil que as pezas fosen extra&*iacute;dás dun xacemento *arqueol&*oacute;*gico *espa&*ntilde;*ol. <*p>&*nbsp; <*p>Os investigadores identificaron ao *espa&*ntilde;*ol denunciante e, tras levar a cabo diversas xestións na súa contorna, solicitáronse novos datos que acreditaban que as esculturas non *hab&*iacute;*an pertencido á súa familia desde *hac&*iacute;a d&*eacute;*cadas, senón que *hab&*iacute;*an sido *expoliadas de *alg&*uacute;*n xacemento de nosa *geograf&*iacute;a (moi probablemente no sur da *pen&*iacute;*nsula *ib&*eacute;rica) e posteriormente entregadas aos denunciados. <*p>&*nbsp; <*p>Tras porse a *investigaci&*oacute;*n en coñecemento do xulgado competente, incoáronse dilixencias previas que finalmente foron arquivadas ao considerar prescritos os delitos de espolio *arqueol&*oacute;*gico, dá&*ntilde;vos, contrabando e branqueo de capitais. Esta circunstancia resulta habitual neste tipo de investigacións, xa que entre a *comisi&*oacute;*n do delito contra o patrimonio *hist&*oacute;rico e a *reaparici&*oacute;*n das pezas xa *blanqueadas adoita transcorrer un longo período de tempo para dificultar a *acci&*oacute;*n xudicial.&*nbsp; Os investigadores *sit&*uacute;*an o espolio das esculturas en torno a 2007, polo que o feito de que a denuncia se interpuxese dez a&*ntilde;vos *m&*aacute;s tarde, probablemente foi co fin de que prescribisen todos os delitos. <*p>&*nbsp; <*h3 *class="*display-*4Serif">De *EEUU ao Museo *Arqueol&*oacute;*gico de Madrid <*p>&*nbsp; <*p>A pesar diso, a *investigaci&*oacute;*n *continu&*oacute; co obxectivo de localizar as esculturas e, posto que a &*uacute;*ltima evidencia estaba nos Estados Unidos, se *solicit&*oacute; a *colaboraci&*oacute;*n de *Homeland *Security *Investigations, a *trav&*eacute;s da embaixada dos Estados Unidos en Madrid, o que *permiti&*oacute; finalmente contactar coa persoa propietaria das esculturas, que as *hab&*iacute;a adquirido de boa fe a *trav&*eacute;s dunha casa de poxas no a&*ntilde;ou 2012. <*p>&*nbsp; <*p>Tras as xestións da Brigada de Patrimonio *Hist&*oacute;rico co propietario, unha vez tivo coñecemento da orixe ilegal dos excepcionais bronces, *decidi&*oacute; cedelos de maneira irrevogable e gratuíta ao Estado *espa&*ntilde;*ol. Finalmente, a pasado d&*iacute;ao 20 de decembro, as pezas chegaron ao Aeroporto de Madrid-Barajas desde Estados Unidos *v&*iacute;a Frankfurt, polo que se *recab&*oacute; a *colaboraci&*oacute;*n do C*omisar&*iacute;a do Aeroporto e posteriormente foron depositadas no Museo *Arqueol&*oacute;*gico Nacional, en Madrid.&*nbsp; <*p>&*nbsp; <*p>A *investigaci&*oacute;*n policial para conseguir o retorno dos bronces ao patrimonio cultural *espa&*ntilde;*ol contou coa *colaboraci&*oacute;*n do Agregado de Interior en Suíza, o apoio do Ministerio de Cultura a *trav&*eacute;s da *Subdirecci&*oacute;*n de Rexistros e *Documentaci&*oacute;*n do Patrimonio *Hist&*oacute;rico e do Museo *Arqueol&*oacute;*gico Nacional, do departamento de Aduanas da AEAT e a empresa de transportes *DHL *Express Alemaña e *Espa&*ntilde;a.